این دستورات برای مدیریت سیستم، بررسی منابع، کار با پردازشها و کاربران حیاتی هستند و هر مهندس داده باید با آنها آشنا باشد.
⚙️ اطلاعات سیستم و نسخه
| دستور | کاربرد | مثال |
|---|
uname -a | نمایش اطلاعات کلی سیستم | uname -a |
hostname | نام هاست سیستم | hostname |
uptime | زمان کارکرد سیستم | uptime |
lsb_release -a | اطلاعات نسخه لینوکس | lsb_release -a |
cat /etc/os-release | نمایش جزئیات توزیع | cat /etc/os-release |
🖥️ مدیریت پردازشها و منابع
| دستور | کاربرد | مثال |
|---|
top | نمایش پردازشهای فعال و مصرف منابع | top |
htop | نسخه پیشرفتهتر با رابط تعاملی | htop |
ps | نمایش پردازشها | ps aux |
kill | پایان دادن به پردازش | kill -9 <PID> |
free -h | نمایش مصرف RAM و swap | free -h |
df -h | بررسی فضای آزاد و پر دیسک | df -h |
du -sh * | حجم فایلها و پوشهها | du -sh * |
duf | نمایش گرافیکی و خواناتر وضعیت دیسک | duf |
btop | نمایش مصرف CPU/RAM/Swap به صورت گرافیکی | btop |
👥 مدیریت کاربران و گروهها
| دستور | کاربرد | مثال |
|---|
who | نمایش کاربران آنلاین | who |
w | نمایش کاربران آنلاین و فعالیت آنها | w |
id | نمایش UID، GID و گروههای کاربر | id mojtab |
adduser | ایجاد کاربر جدید | sudo adduser newuser |
deluser | حذف کاربر | sudo deluser olduser |
groups | نمایش گروههای کاربر | groups mojtab |
🔑 نکات کلیدی
- بسیاری از این دستورات برای مانیتورینگ سرور، عیبیابی و مدیریت منابع کاربرد دارند.
- ابزارهای تعاملی مثل
htop, btop و duf باعث راحتتر شدن مدیریت منابع و مشاهده وضعیت سیستم میشوند.
- ترکیب این دستورات با pipe (
|) و redirection (>, >>) امکان ایجاد گزارشها و اسکریپتهای مدیریتی را میدهد.
📌 یادآوری: تمرینهای عملی این دستورات و مثالهای کاربردی در مخزن گیت پروژه قرار گرفته است.