محتوای ویدئویی : آشنایی با اصول کوئری نویسی در پستگرس و کارگاه عملی آن

این جلسه آموزشی چهار ساعته شامل دو بخش دو ساعته بود که ویدئوی هر بخش به صورت جداگانه قابل مشاهده است.

• بخش اول: مفاهیم پایه و ساختار کوئری SQL
• بخش دوم: مثال‌های عملی و تحلیل داده‌ها با دیتابیس Northwind

هدف اصلی این جلسه، آشنایی با ابزارها و تکنیک‌های تحلیل داده‌ها در PostgreSQL و آماده‌سازی برای تحلیل‌های پیشرفته‌تر بود.

🟢 بخش اول – مفاهیم پایه کوئری نویسی

۱. ساختار استاندارد یک دستور SELECT

یاد گرفتیم یک دستور SQL از چه بخش‌هایی تشکیل شده و ترتیب اجرای آن چگونه است:

SELECT [ستون‌ها / محاسبات]       -- انتخاب ستون‌ها یا مقادیر محاسباتی
FROM [جدول‌ها / جداول مرتبط]     -- منبع داده
WHERE [شرایط فیلتر]              -- فیلتر ردیف‌ها
GROUP BY [ستون‌ها]               -- گروه‌بندی داده‌ها
HAVING [شرایط گروه‌بندی]         -- فیلتر روی گروه‌ها
ORDER BY [ستون‌ها / محاسبات]    -- مرتب‌سازی خروجی
LIMIT [تعداد ردیف‌ها]            -- محدود کردن تعداد نتایج

این ساختار پایه برای همه کوئری‌ها و تحلیل‌ها استفاده می‌شود.

۲. انتخاب ستون‌ها و استفاده از نام مستعار (Aliases)

• استفاده از AS برای تغییر نام ستون‌ها یا جداول.
• ایجاد خروجی خواناتر و قابل فهم‌تر برای گزارش‌ها.

۳. دستورات کاربردی اولیه

• WHERE، ORDER BY، LIMIT برای فیلتر، مرتب‌سازی و محدود کردن نتایج.
• استفاده از IN برای بررسی عضویت مقدار در مجموعه‌ای از مقادیر.
• مدیریت NULL با COALESCE(), NULLIF(), و IS NULL / IS NOT NULL.

🟢 بخش دوم – مثال‌های عملی با دیتابیس Northwind

۱. تحلیل و دسته‌بندی داده‌ها

• CASE WHEN … END پیشرفته:
  اعمال منطق شرطی برای دسته‌بندی، برچسب‌گذاری و محاسبات شرطی.
• FILTER در توابع تجمعی برای اعمال شرط روی مقادیر در گروه‌بندی.

۲. تجمیع و گروه‌بندی داده‌ها

• GROUP BY: جمع‌آوری داده‌ها در گروه‌ها.
• HAVING: اعمال شرط روی گروه‌ها (مثلاً گروه‌هایی با حداقل تعداد سفارش مشخص).
• توابع تجمعی: SUM, AVG, COUNT, MIN, MAX.

۳. زیرپرس‌وجوها (Subqueries)

• استفاده از خروجی یک کوئری به عنوان ورودی کوئری دیگر.
• انواع زیرپرس‌وجوها:
  • اسکالر (Scalar Subquery)
  • چندستونه / جدول (Tuple / Table Subquery)
  • در SELECT، WHERE و FROM
• ابزارهای پیشرفته:
  • EXISTS / NOT EXISTS برای بررسی وجود داده‌ها.
  • SOME / ALL برای مقایسه با مجموعه‌ای از مقادیر.
  • CTE / WITH برای تعریف زیرپرس‌وجوهای خواناتر و قابل‌استفاده مجدد.

۴. مدیریت داده‌ها و توابع کاربردی PostgreSQL

• توابع رشته‌ای: CONCAT, CONCAT_WS, ||, SUBSTRING, split_part, regexp_replace
• توابع عددی: ROUND, CEIL, FLOOR, ABS, MOD
• توابع تاریخ و زمان: EXTRACT, DATE_TRUNC, AGE, NOW, DATE_PART
• توابع تجمعی و پیشرفته:
  • STRING_AGG, ARRAY_AGG, JSON_AGG, DISTINCT ON, SIMILAR TO, generate_series
  • تابع جدید ANY_VALUE در PostgreSQL 18
  • قابلیت تعریف توابع تجمعی سفارشی

۵. عملیات روی مجموعه‌ها

• UNION, INTERSECT, EXCEPT برای ترکیب و مقایسه داده‌ها بین مجموعه‌ها.

۶. مثال‌ها و کاربردها

• تحلیل سفارش‌ها بر اساس هزینه، کشور و کارمند.
• دسته‌بندی محصولات بر اساس موجودی.
• ایجاد جدول‌های موقت برای محاسبات پیچیده.
• تولید داده‌های تست با generate_series و ترکیب توابع ||, SUBSTRING, MD5 برای ساخت ایمیل، پسورد و نام کاربری.

🟢 نکات کلیدی و توصیه‌ها

• زیرپرس‌وجوها و CTEها امکان تفکر چندلایه و ساخت کوئری‌های پیچیده را بدون JOIN فراهم می‌کنند.
• استفاده از توابع داخلی PostgreSQL باعث خوانایی، سرعت و نگهداری آسان‌تر کوئری‌ها می‌شود.
• پس از این جلسه، شما آماده تحلیل‌های پیشرفته و ورود به دنیای JOIN و گزارش‌گیری پیچیده هستید.

🎬 محتوای ویدئویی

• بخش اول: اصول کوئری نویسی و ساختار SELECT در PostgreSQL

• بخش دوم: کارگاه عملی با دیتابیس Northwind، مثال‌های واقعی و تحلیل داده‌ها

اگر ویدئوها در قسمت بالا نمایش داده نمی شوند ابتدا فیلتر شکن خود را چک کنید که خاموش باشد و سپس اگر مشکل برطرف نشد، کش مرورگر را پاک کنید.