بخش اول : مفاهیم پایه و پیش‌نیازها
بخش دوم : جعبه ابزار یک مهندس داده
1 از 2

اصول مدیریت دسترسی و مجوزدهی

مدیریت دسترسی و مجوزها (Permissions) یکی از اصول پایه‌ای امنیت و سازمان‌دهی فایل‌ها و پوشه‌ها در لینوکس است. بدون کنترل صحیح دسترسی، کاربران می‌توانند به فایل‌ها یا داده‌های حساس دسترسی پیدا کنند، تغییر دهند یا حذف نمایند.


📌 مفاهیم اصلی

  1. کاربرها و گروه‌ها
    • هر فایل یا پوشه دارای یک مالک (Owner) و گروه (Group) است.
    • کاربران سیستم می‌توانند به صورت منفرد یا در گروه‌ها دسته‌بندی شوند.
  2. انواع دسترسی (Permissions)
    هر فایل یا پوشه سه نوع دسترسی اصلی دارد:
    • Read (r) → اجازه خواندن محتوا
    • Write (w) → اجازه ویرایش یا حذف محتوا
    • Execute (x) → اجازه اجرای فایل (مثلاً اسکریپت) یا ورود به پوشه
  3. سطوح دسترسی
    دسترسی‌ها برای سه سطح تعریف می‌شوند:
    • Owner (u) → مالک فایل
    • Group (g) → گروهی که فایل به آن تعلق دارد
    • Others (o) → سایر کاربران

مثال خروجی ls -l:

-rw-r--r-- 1 mojtab usergroup 1024 Aug 29 notes.txt
  • rw- → دسترسی مالک (خواندن و نوشتن)
  • r-- → دسترسی گروه (فقط خواندن)
  • r-- → دسترسی دیگران (فقط خواندن)

⚙️ دستورات اصلی مدیریت مجوزها

دستورکاربردمثال
chmodتغییر مجوزهای دسترسیchmod 644 file.txt
chownتغییر مالک فایلchown mojtab file.txt
chgrpتغییر گروه فایلchgrp developers file.txt
umaskتنظیم پیش‌فرض مجوز فایل‌های جدیدumask 022

🔑 نکات کلیدی

  • اعداد در chmod
    • ۴ → read, 2 → write, 1 → execute
    • جمع اعداد برای تعیین سطح دسترسی:
      • ۶۴۴ → مالک: read+write (6), گروه: read (4), دیگران: read (4)
  • اجرای اسکریپت‌ها
    • برای اجرای فایل‌های شل باید مجوز x داده شود: chmod +x script.sh
  • مدیریت گروه‌ها
    • اضافه کردن کاربران به گروه‌ها باعث می‌شود بتوانند به فایل‌ها و پوشه‌های گروه دسترسی داشته باشند.
  • رعایت مجوزها برای امنیت داده‌ها و پروژه‌ها حیاتی است، به خصوص وقتی با سرورهای مشترک یا محیط‌های ابری کار می‌کنیم.

📌 یادآوری: تمرین‌های عملی برای اعمال دسترسی‌ها و بررسی مجوزها در مخزن گیت پروژه قرار گرفته است.

فروشگاه
جستجو
دوره ها

لطفا کلمات کلیدی را وارد کنید