معرفی PgCLI – یک ابزار سبک و کاربردی برای اتصال و کار با پستگرس 🎥

📋 معرفی PGCLI

PGCLI یک رابط خط فرمان کاربرپسند و مدرن برای PostgreSQL است که تجربه سنتی psql را به طور قابل توجهی بهبود می‌بخشد. ساخته شده با prompt_toolkit، pgcli ویژگی‌های زیر را ارائه می‌دهد:

• تکمیل خودکار برای کلمات کلیدی SQL و همچنین جداول و ستون‌های پایگاه داده
• هایلایت کلمات کلیدی با کدگذاری رنگی عناصر SQL
• پیشنهادات هوشمند آگاه از زمینه در حین تایپ
• خروجی جدول زیبا با قالب‌بندی بهتر
• ویرایش پرس و جو چندخطی با تورفتگی مناسب
• تاریخچه دستورات با قابلیت جستجو
• پیام‌های خطای بهتر و زمان اجرای پرس و جو

PGCLI به ویژه برای موارد زیر ارزشمند است:

• توسعه تعاملی و کاوش
• تحلیل داده و اشکال‌زدایی
• یادگیری SQL با پیشنهادات مفید
• کار DBA продуктив با قابلیت استفاده بهتر

در حالی که psql همچنان کلاینت رسمی PostgreSQL با برابری کامل ویژگی است، pgcli در استفاده تعاملی و تجربه توسعه‌دهنده برتر است.

---

🚀 راهنمای نصب

Ubuntu/Debian (سیستم‌های مبتنی بر apt)

گزینه ۱: بسته رسمی

# به‌روزرسانی لیست بسته‌ها
sudo apt update

# نصب pgcli از مخازن رسمی
sudo apt install pgcli

گزینه ۲: نصب با pip (نسخه جدیدتر)

# نصب pip در صورت عدم وجود
sudo apt install python3-pip

# نصب pgcli با pip
pip3 install pgcli

# یا نصب در دایرکتوری کاربر (توصیه شده)
pip3 install --user pgcli

گزینه ۳: استفاده از pipx (محیط ایزوله)

# نصب pipx
sudo apt install pipx

# نصب pgcli در محیط ایزوله
pipx install pgcli

CentOS/RHEL/Fedora (سیستم‌های مبتنی بر yum/dnf)

# برای CentOS/RHEL 7/8
sudo yum install python3-pip
pip3 install pgcli

# برای Fedora
sudo dnf install python3-pip
pip3 install pgcli

macOS (Homebrew)

# نصب با Homebrew (توصیه شده)
brew install pgcli

# جایگزین: نصب با pip
pip3 install pgcli

Windows

PGCLI روی Windows از طریق pip (مدیر بسته Python) کار می‌کند:

# ابتدا Python 3.8+ نصب کنید، سپس:
pip install pgcli

# یا برای نصب کاربر (توصیه شده):
pip install --user pgcli

Docker

PGCLI از Docker پشتیبانی می‌کند اما نیاز به ساخت از منبع دارد:

# کلون کردن مخزن pgcli
git clone https://github.com/dbcli/pgcli.git
cd pgcli

# ساخت تصویر Docker
docker build -t pgcli .

# اجرای pgcli در کانتینر Docker
docker run --rm -ti pgcli pgcli [connection-options]

# برای اتصالات PostgreSQL محلی (شبکه میزبان)
docker run --rm -ti --net host pgcli pgcli -h localhost -U postgres -d mydb

# برای اتصالات راه دور (شبکه استاندارد)
docker run --rm -ti pgcli pgcli -h db.example.com -p 5432 -U username -d mydb

# نصب فایل تنظیمات سفارشی
docker run --rm -ti -v ~/.config/pgcli:/root/.config/pgcli pgcli pgcli -d mydb

توجه: تصویر Docker از پیش ساخته شده برای pgcli وجود ندارد. باید مخزن را کلون کرده و تصویر را به صورت محلی بسازید.

---

🔗 پارامترهای اتصال و استفاده

ساختار پایه اتصال

pgcli [database_name]

# یا با رشته اتصال کامل
pgcli postgresql://[user[:password]@][netloc][:port][/dbname][?extra=value[&other=other-value]]

پارامترهای ضروری اتصال

پارامتر	کوتاه	توضیح	مثال
--host	-h	نام میزبان/آدرس IP سرور	-h localhost
--port	-p	پورت سرور	-p 5432
--username	-U/-u	نام کاربری پایگاه داده	-U postgres
--dbname	-d	نام پایگاه داده	-d mydb
--password	-W	اجبار درخواست رمز عبور	-W
--no-password	-w	هرگز درخواست رمز عبور نکن	-w
--dsn	-D	استفاده از DSN تعریف شده در تنظیمات	-D mydb_alias

مثال‌های اتصال

# اتصال محلی (تنظیمات پیش‌فرض)
pgcli -U postgres -d postgres

# اتصال راه دور با پارامترهای صریح
pgcli -h db.example.com -p 5432 -U myuser -d mydatabase

# اتصال با درخواست رمز عبور
pgcli -h localhost -U postgres -d postgres -W

# استفاده از رشته اتصال (فرمت URI)
pgcli "postgresql://username:password@host:port/database"

# اتصال از طریق DSN alias (تنظیم شده در ~/.config/pgcli/config)
pgcli -D mydb_alias

متغیرهای محیطی

PGCLI از متغیرهای محیطی مشابه psql پشتیبانی می‌کند:

export PGHOST=localhost
export PGPORT=5432
export PGUSER=postgres
export PGPASSWORD=mypassword
export PGDATABASE=mydb

اتصالات SSL/TLS

# تنظیم متغیرهای محیطی SSL
export PGSSLMODE="verify-full"
export PGSSLCERT="/path/to/client.crt"
export PGSSLKEY="/path/to/client.key"
export PGSSLROOTCERT="/path/to/ca.crt"

# اتصال با SSL
pgcli -h localhost -U username postgres

---

✨ ویژگی‌ها و مزایای برتر نسبت به PSQL

۱. تکمیل خودکار

PGCLI تکمیل خودکار هوشمندی ارائه می‌دهد که از طرح پایگاه داده شما یاد می‌گیرد:

# تایپ کنید "SELECT * FROM " و Tab را فشار دهید
# PGCLI نام جداول موجود را نمایش می‌دهد

# تایپ کنید "SELECT * FROM users WHERE " و Tab را فشار دهید
# PGCLI نام ستون‌های جدول users را نمایش می‌دهد

# تایپ کنید "SELECT " و Tab را فشار دهید
# PGCLI نام ستون‌ها را از جداول موجود نمایش می‌دهد

تکمیل خودکار شامل:

• کلمات کلیدی SQL (SELECT, INSERT, UPDATE, etc.)
• نام جداول
• نام ستون‌ها
• نام توابع
• نام شمای‌ها
• نام اشیاء پایگاه داده

۲. هایلایت کلمات کلیدی

PGCLI عناصر مختلف SQL را با رنگ کدگذاری می‌کند برای خوانایی بهتر:

• کلمات کلیدی: SELECT, FROM, WHERE (معمولاً آبی)
• رشته‌ها: 'مقادیر متنی' (سبز)
• اعداد: ۱۲۳, ۴۵.۶۷ (زرد)
• نظرات: -- نظر (خاکستری)
• توابع: NOW(), COUNT() (بنفش)
• عملگرها: =, >, < (قرمز)

۳. ویرایش چندخطی هوشمند

-- پس از عبارت ناقص Enter را فشار دهید
SELECT name, email
FROM users
WHERE created_at > '2023-01-01'
  AND status = 'active';

-- PGCLI به طور خودکار تورفتگی را مدیریت می‌کند
-- از Ctrl+C برای لغو پرس و جو فعلی استفاده کنید
-- از F7 یا \e برای باز کردن ویرایشگر خارجی استفاده کنید

۴. قالب‌بندی خروجی پیشرفته

خروجی جدول قالب بندی شده

-- PGCLI به طور خودکار نتایج را قالب‌بندی می‌کند
SELECT id, name, email, created_at FROM users LIMIT 5;

+----+----------+----------------+---------------------+
| id | name     | email          | created_at          |
+----+----------+----------------+---------------------+
| ۱  | John     | john@email.com | 2023-01-15 10:30:00 |
| ۲  | Jane     | jane@email.com | 2023-01-16 14:20:00 |
+----+----------+----------------+---------------------+

خروجی عمودی برای جداول گسترده – \x

-- به طور خودکار به فرمت عمودی برای نتایج گسترده تغییر می‌کند
SELECT * FROM users WHERE id = 1;

-[ RECORD 1 ]-------------------------
id         | 1
name       | John
email      | john@email.com
created_at | 2023-01-15 10:30:00
status     | active
department | engineering

خروجی عمودی خودکار

-- از پرچم --auto-vertical-output استفاده کنید
pgcli --auto-vertical-output -d mydb

---

📚 دستورات و ویژگی‌های مخصوص PGCLI

دستورات ویژه

دستور	توضیح	مثال
\e	باز کردن ویرایشگر خارجی برای ویرایش پرس و جو	\e
Ctrl+R	جستجو در تاریخچه دستورات	Ctrl+R
Ctrl+C	لغو پرس و جو/ورودی فعلی	Ctrl+C
Ctrl+D	خروج از pgcli	Ctrl+D
Tab	تکمیل خودکار ورودی فعلی	Tab
Shift+Tab	نمایش همه تکمیل‌ها	Shift+Tab

گزینه‌های مخصوص PGCLI

# لیست پایگاه‌های داده و خروج
pgcli -l

# تنظیم محدودیت ردیف برای مجموعه نتایج بزرگ
pgcli --row-limit 100 -d mydb

# خروجی کمتر پرحرف
pgcli --less-chatty -d mydb

# فرمت پرامت سفارشی
pgcli --prompt '\u@\h:\d> ' -d mydb

# هشدار قبل از پرس و جوهای مخرب
pgcli --warn all -d mydb

دستورات بک‌اسلش (مشابه PSQL)

دستور	توضیح	مثال
\q	خروج از PGCLI	\q
\c dbname	اتصال به پایگاه داده	\c mydb
\dt	لیست جداول	\dt
\d table_name	توصیف جدول	\d users
\dn	لیست شمای‌ها	\dn
\df	لیست توابع	\df
\dv	لیست نماها	\dv
\l	لیست پایگاه‌های داده	\l
\i filename	اجرای دستورات از فایل	\i script.sql
\o filename	ارسال تمام نتایج پرس و جو به فایل	\o results.txt

ویژگی‌های پیشرفته

زمان اجرای پرس و جو

-- PGCLI به طور خودکار زمان اجرا را نمایش می‌دهد
SELECT COUNT(*) FROM large_table;
-- Time: 2.345s

هشدارهای پرس و جو مخرب

-- هشدار قبل از پرس و جوهای مخرب (قابل تنظیم در config)
pgcli --warn all -d mydb

-- هشدار برای الگوهای SQL مخرب در ~/.config/pgcli/config
destructive_warning = drop, shutdown, delete, truncate, alter, update

محافظت محدودیت ردیف

-- تنظیم محدودیت ردیف برای جلوگیری از نتایج بزرگ تصادفی
pgcli --row-limit 1000 -d mydb

-- محدودیت‌های ردیف قابل تنظیم در ~/.config/pgcli/config
row_limit = 1000

---

⚙️ پیکربندی

مکان فایل پیکربندی

PGCLI یک فایل پیکربندی در مکان زیر ایجاد می‌کند:

• Linux/macOS: ~/.config/pgcli/config
• Windows: %APPDATA%\pgcli\config

فایل پیکربندی نمونه

در اینجا نمونه فایل پیکربندی بر اساس ساختار پیکربندی رسمی pgcli آورده شده است:

# vi: ft=dosini
[main]

# Enables context sensitive auto-completion. If this is disabled, all
# possible completions will be listed.
smart_completion = True

# Display the completions in several columns. (More completions will be
# visible.)
wider_completion_menu = False

# Do not create new connections for refreshing completions; Equivalent to
# always running with the --single-connection flag.
always_use_single_connection = False

# Multi-line mode allows breaking up the sql statements into multiple lines. If
# this is set to True, then the end of the statements must have a semi-colon.
# If this is set to False then sql statements can't be split into multiple
# lines. End of line (return) is considered as the end of the statement.
multi_line = True

# If multi_line_mode is set to "psql", in multi-line mode, [Enter] will execute
# the current input if the input ends in a semicolon.
# If multi_line_mode is set to "safe", in multi-line mode, [Enter] will always
# insert a newline, and [Esc] [Enter] or [Alt]-[Enter] must be used to execute
# a command.
multi_line_mode = psql

# Destructive warning will alert you before executing a sql statement
# that may cause harm to the database such as "drop table", "drop database",
# "shutdown", "delete", or "update".
# You can pass a list of destructive commands or leave it empty if you want to skip all warnings.
# "unconditional_update" will warn you of update statements that don't have a where clause
destructive_warning = drop, shutdown, delete, truncate, alter, update, unconditional_update

# When `destructive_warning` is on and the user declines to proceed with a
# destructive statement, the current transaction (if any) is left untouched,
# by default. When setting `destructive_warning_restarts_connection` to
# "True", the connection to the server is restarted. In that case, the
# transaction (if any) is rolled back.
destructive_warning_restarts_connection = False

# When this option is on (and if `destructive_warning` is not empty),
# destructive statements are not executed when outside of a transaction.
destructive_statements_require_transaction = False

# Enables expand mode, which is similar to `\x` in psql.
expand = False

# Enables auto expand mode, which is similar to `\x auto` in psql.
auto_expand = False

# Auto-retry queries on connection failures and other operational errors. If
# False, will prompt to rerun the failed query instead of auto-retrying.
auto_retry_closed_connection = True

# If set to True, table suggestions will include a table alias
generate_aliases = False

# Path to a json file that specifies specific table aliases to use when generate_aliases is set to True
# the format for this file should be:
# {
#     "some_table_name": "desired_alias",
#     "some_other_table_name": "another_alias"
# }
alias_map_file =

# log_file location.
# In Unix/Linux: ~/.config/pgcli/log
# In Windows: %USERPROFILE%\AppData\Local\dbcli\pgcli\log
# %USERPROFILE% is typically C:\Users\{username}
log_file = default

# keyword casing preference. Possible values: "lower", "upper", "auto"
keyword_casing = auto

# casing_file location.
# In Unix/Linux: ~/.config/pgcli/casing
# In Windows: %USERPROFILE%\AppData\Local\dbcli\pgcli\casing
# %USERPROFILE% is typically C:\Users\{username}
casing_file = default

# If generate_casing_file is set to True and there is no file in the above
# location, one will be generated based on usage in SQL/PLPGSQL functions.
generate_casing_file = False

# Casing of column headers based on the casing_file described above
case_column_headers = True

# history_file location.
# In Unix/Linux: ~/.config/pgcli/history
# In Windows: %USERPROFILE%\AppData\Local\dbcli\pgcli\history
# %USERPROFILE% is typically C:\Users\{username}
history_file = default

# Default log level. Possible values: "CRITICAL", "ERROR", "WARNING", "INFO"
# and "DEBUG". "NONE" disables logging.
log_level = INFO

# Order of columns when expanding * to column list
# Possible values: "table_order" and "alphabetic"
asterisk_column_order = table_order

# Whether to qualify with table alias/name when suggesting columns
# Possible values: "always", "never" and "if_more_than_one_table"
qualify_columns = if_more_than_one_table

# When no schema is entered, only suggest objects in search_path
search_path_filter = False

# Default pager. See https://www.pgcli.com/pager for more information on settings.
# By default 'PAGER' environment variable is used. If the pager is less, and the 'LESS'
# environment variable is not set, then LESS='-SRXF' will be automatically set.
# pager = less

# Timing of sql statements and table rendering.
timing = True

# Show/hide the informational toolbar with function keymap at the footer.
show_bottom_toolbar = True

# Table format. Possible values: psql, plain, simple, grid, fancy_grid, pipe,
# ascii, double, github, orgtbl, rst, mediawiki, html, latex, latex_booktabs,
# textile, moinmoin, jira, vertical, tsv, csv, sql-insert, sql-update,
# sql-update-1, sql-update-2 (formatter with sql-* prefix can format query
# output to executable insertion or updating sql).
# Recommended: psql, fancy_grid and grid.
table_format = psql

# Syntax Style. Possible values: manni, igor, xcode, vim, autumn, vs, rrt,
# native, perldoc, borland, tango, emacs, friendly, monokai, paraiso-dark,
# colorful, murphy, bw, pastie, paraiso-light, trac, default, fruity
syntax_style = default

# Keybindings:
# When Vi mode is enabled you can use modal editing features offered by Vi in the REPL.
# When Vi mode is disabled emacs keybindings such as Ctrl-A for home and Ctrl-E
# for end are available in the REPL.
vi = False

# Error handling
# When one of multiple SQL statements causes an error, choose to either
# continue executing the remaining statements, or stopping
# Possible values "STOP" or "RESUME"
on_error = STOP

# Set threshold for row limit. Use 0 to disable limiting.
row_limit = 1000

# Truncate long text fields to this value for tabular display (does not apply to csv).
# Leave unset to disable truncation. Example: "max_field_width = "
# Be aware that formatting might get slow with values larger than 500 and tables with
# lots of records.
max_field_width = 500

# Skip intro on startup and goodbye on exit
less_chatty = False

# Show all Postgres error fields (as listed in
# https://www.postgresql.org/docs/current/protocol-error-fields.html).
# Can be toggled with \v.
verbose_errors = False

# Postgres prompt
# \t - Current date and time
# \u - Username
# \h - Short hostname of the server (up to first '.')
# \H - Hostname of the server
# \d - Database name
# \p - Database port
# \i - Postgres PID
# \# - "@" sign if logged in as superuser, '>' in other case
# \n - Newline
# \dsn_alias - name of dsn connection string alias if -D option is used (empty otherwise)
# \x1b[...m - insert ANSI escape sequence
# eg: prompt = '\x1b[35m\u@\x1b[32m\h:\x1b[36m\d>'
prompt = '\u@\h:\d> '

# Number of lines to reserve for the suggestion menu
min_num_menu_lines = 4

# Character used to left pad multi-line queries to match the prompt size.
multiline_continuation_char = ''

# The string used in place of a null value.
null_string = '<null>'

# manage pager on startup
enable_pager = True

# Use keyring to automatically save and load password in a secure manner
keyring = True

# Automatically set the session time zone to the local time zone
# If unset, uses the server's time zone, which is the Postgres default
use_local_timezone = True

# Custom colors for the completion menu, toolbar, etc.
[colors]
completion-menu.completion.current = 'bg:#ffffff #000000'
completion-menu.completion = 'bg:#008888 #ffffff'
completion-menu.meta.completion.current = 'bg:#44aaaa #000000'
completion-menu.meta.completion = 'bg:#448888 #ffffff'
completion-menu.multi-column-meta = 'bg:#aaffff #000000'
scrollbar.arrow = 'bg:#003333'
scrollbar = 'bg:#00aaaa'
selected = '#ffffff bg:#6666aa'
search = '#ffffff bg:#4444aa'
search.current = '#ffffff bg:#44aa44'
bottom-toolbar = 'bg:#222222 #aaaaaa'
bottom-toolbar.off = 'bg:#222222 #888888'
bottom-toolbar.on = 'bg:#222222 #ffffff'
search-toolbar = 'noinherit bold'
search-toolbar.text = 'nobold'
system-toolbar = 'noinherit bold'
arg-toolbar = 'noinherit bold'
arg-toolbar.text = 'nobold'
bottom-toolbar.transaction.valid = 'bg:#222222 #00ff5f bold'
bottom-toolbar.transaction.failed = 'bg:#222222 #ff005f bold'
# These three values can be used to further refine the syntax highlighting.
# They are commented out by default, since they have priority over the theme set
# with the `syntax_style` setting and overriding its behavior can be confusing.
# literal.string = '#ba2121'
# literal.number = '#666666'
# keyword = 'bold #008000'

# style classes for colored table output
output.header = "#00ff5f bold"
output.odd-row = ""
output.even-row = ""
output.null = "#808080"

# Named queries are queries you can execute by name.
[named queries]
ver = "SELECT version()"
tables = "SELECT tablename FROM pg_tables WHERE schemaname = 'public'"

# Here's where you can provide a list of connection string aliases.
# You can use it by passing the -D option. `pgcli -D example_dsn`
[alias_dsn]
local_dev = postgresql://postgres:password@localhost:5432/postgres

# Initial commands to execute when connecting to any database.
[init-commands]
set_timezone = "SET timezone TO 'Asia/Tehran'"
set_search_path = "SET search_path TO public"

# Initial commands to execute when connecting to a DSN alias.
[alias_dsn.init-commands]
production = "SET search_path TO prod_schema; SET timezone TO 'Asia/Tehran'"
# example_dsn = "SET search_path TO otherschema; SET timezone TO 'UTC'"

# Format for number representation
# for decimal "d" - 12345678, ",d" - 12,345,678
# for float "g" - 123456.78, ",g" - 123,456.78
[data_formats]
decimal = ""
float = ""

# Per column formats for date/timestamp columns
[column_date_formats]
# use strftime format, e.g.
# created = "%Y-%m-%d"

# Per host ssh tunnel configuration
[ssh tunnels]
# ^example.*\.host$ = myuser:mypasswd@my.tunnel.com:4000
# .*\.net = another.tunnel.com

# Per dsn_alias ssh tunnel configuration
[dsn ssh tunnels]
# ^example_dsn$  = myuser:mypasswd@my.tunnel.com:4000

---

🔄 مقایسه PGCLI در برابر PSQL

ویژگی	PGCLI	PSQL
تکمیل خودکار	✅ پیشرفته (جداول، ستون‌ها، کلمات کلیدی)	❌ پایه (فقط از طریق readline)
هایلایت کلمات کلیدی	✅ عناصر SQL کدگذاری رنگی	❌ متن ساده
ویرایش چندخطی	✅ تورفتگی هوشمند	✅ پایه
قالب‌بندی خروجی	✅ جداول زیبا، عمودی خودکار	✅ جداول پایه
تاریخچه دستورات	✅ قابل جستجو (Ctrl+R)	✅ پایه
زمان اجرای پرس و جو	✅ نمایش خودکار	❌ دستی \timing
محافظت محدودیت ردیف	✅ هشدارهای داخلی	❌ هیچ
ویرایشگر خارجی	✅ دکمه میانبر F7	✅ دستور \e
پشتیبانی SSL	✅ SSL/TLS کامل	✅ SSL/TLS کامل
اجرای اسکریپت	✅ از طریق \i	✅ از طریق \i
ابزار رسمی	❌ ابزار شخص ثالث	✅ رسمی PostgreSQL
عملکرد	⚠️ کمی کندتر	✅ سریع‌تر
برابری ویژگی	❌ جزئی (اکثر ویژگی‌ها)	✅ کامل
نصب	⚠️ نیازمند Python	✅ همراه PostgreSQL

چه زمانی از PGCLI استفاده کنید

از PGCLI برای موارد زیر استفاده کنید:

• توسعه تعاملی و کاوش
• یادگیری SQL با پیشنهادات مفید
• تحلیل داده و اشکال‌زدایی
• محیط‌های توسعه
• تجربه کاربری بهتر

از PSQL برای موارد زیر استفاده کنید:

• اسکریپت‌های تولید و اتوماسیون
• نیازمندی‌های مجموعه ویژگی کامل
• مدیریت سرور
• عملیات حیاتی عملکرد
• پشتیبانی رسمی PostgreSQL

---

🎯 توصیه‌های کاربردی

۱. نکات بهره‌وری

# از نام مستعار DSN برای اتصالات مکرر استفاده کنید
# در ~/.config/pgcli/config تنظیم کنید
pgcli -D myproject_dev

# محدودیت‌های ردیف را برای ایمنی فعال کنید
pgcli --row-limit 500 -d mydb

# از هشدارها برای عملیات مخرب استفاده کنید
pgcli --warn all -d mydb

# حالت کمتر پرحرف برای اسکریپت‌ها
pgcli --less-chatty -c "SELECT COUNT(*) FROM users"

۲. بهینه‌سازی گردش کار

# پرس و جوهای چندخطی با قالب‌بندی مناسب
SELECT
    u.name,
    u.email,
    COUNT(o.id) as order_count
FROM users u
LEFT JOIN orders o ON u.id = o.user_id
GROUP BY u.id, u.name, u.email
ORDER BY order_count DESC;

# از F7 برای پرس و جوهای پیچیده استفاده کنید
# F7 را فشار دهید تا در ویرایشگر خارجی باز شود
# ویرایش کنید، ذخیره کنید و به PGCLI بازگردید

۳. کاوش داده

-- نمای کلی جدول سریع
\d users

-- داده‌های نمونه
SELECT * FROM users LIMIT 10;

-- کاوش شمای
\dn  -- لیست شمای‌ها
\dt public.*  -- لیست جداول در شمای public

-- اطلاعات ایندکس
SELECT
    schemaname,
    tablename,
    indexname,
    indexdef
FROM pg_indexes
WHERE schemaname = 'public';

۴. نظارت عملکرد

-- زمان را فعال کنید
\timing

-- پرس و جوهای کند را بررسی کنید
SELECT
    query,
    calls,
    total_time,
    mean_time,
    rows
FROM pg_stat_statements
ORDER BY mean_time DESC
LIMIT 10;

-- تحلیل نفخ جدول
SELECT
    schemaname,
    tablename,
    n_tup_ins,
    n_tup_upd,
    n_tup_del
FROM pg_stat_user_tables
ORDER BY n_tup_upd DESC;

---

🚨 مشکلات رایج و راه‌حل‌ها

مشکلات نصب

“pgcli command not found”

# بررسی نصب
which pgcli

# اگر با pip نصب شده، اطمینان حاصل کنید PATH شامل دایرکتوری bin pip است
export PATH="$HOME/.local/bin:$PATH"

# یا با پرچم کاربر مجدداً نصب کنید
pip3 install --user pgcli

“ImportError: No module named prompt_toolkit”

# وابستگی‌های گمشده را نصب کنید
pip3 install --upgrade prompt_toolkit pygments click

# یا pgcli را مجدداً نصب کنید
pip3 install --force-reinstall pgcli

مشکلات اتصال

“Connection refused”

# بررسی اجرای PostgreSQL
sudo systemctl status postgresql

# بررسی پارامترهای اتصال
pgcli -h localhost -p 5432 -U postgres -W

“FATAL: database does not exist”

# ابتدا پایگاه‌های داده موجود را لیست کنید
pgcli -l

# به پایگاه داده پیش‌فرض postgres متصل شوید
pgcli -d postgres -U postgres

مشکلات عملکرد

PGCLI احساس کندی می‌کند

# برخی ویژگی‌ها را برای سرعت غیرفعال کنید
pgcli --less-chatty --row-limit 1000 -d mydb

# از psql برای عملیات انبوه استفاده کنید
psql -c "COPY large_table FROM 'data.csv' CSV"

مجموعه نتایج بزرگ

# از محدودیت‌های ردیف استفاده کنید
pgcli --row-limit 100 -d mydb

# یا از psql برای گرفتن خروجی بزرگ استفاده کنید
psql -c "SELECT * FROM large_table" -o results.csv -d mydb

---

🔧 پیکربندی پیشرفته

اتصال کلیدهای سفارشی

PGCLI از حالت Vi برای اتصال کلیدها پشتیبانی می‌کند:

[main]
# حالت Vi برای ویرایش مدال
vi = True

# دستور ویرایشگر برای \e
editor = vim

# دستور pager
pager = less -S

توجه: حالت Vi ویژگی‌های ویرایش مدال ارائه می‌دهد که Vi ارائه می‌دهد. وقتی غیرفعال است، اتصال کلیدهای emacs-style مانند Ctrl-A برای home و Ctrl-E برای end در دسترس هستند.

پرامت سفارشی

[main]
# فرمت‌های پرامت سفارشی
prompt = '\u@\h:\d> '
prompt_dsn = '\u@\h:\d [DSN]> '

# پرامت‌های رنگی
prompt = '\x1b[32m\u\x1b[0m@\x1b[34m\h\x1b[0m:\x1b[33m\d\x1b[0m> '

ادغام با IPython

# ipython-sql را نصب کنید
pip install ipython-sql

# در IPython/Jupyter
%load_ext sql
%sql postgresql://user:pass@localhost/db

# از جادوی pgcli استفاده کنید
%load_ext pgcli.magic
%pgcli postgresql://user:pass@localhost/db

PGCLI تجربه خط فرمان PostgreSQL را از یک ابزار پایه به یک رابط توسعه‌دهنده مدرن و کاربرپسند تبدیل می‌کند. در حالی که psql برای اسکریپت‌های تولید ضروری باقی می‌ماند، pgcli در توسعه تعاملی و کاوش برتر است. برای یادگیری و توسعه با pgcli شروع کنید، سپس از psql برای اسکریپت‌های تولید و مدیریت استفاده کنید! 🎨

منابع:

• مخزن GitHub PGCLI
• مستندات PGCLI

🎥محتوای ویدئویی

در فیلم آموزشی زیر، به صورت مختصر این ابزار جدید و دم دستی کار با پستگرس را با هم مرور می‌کنیم .